“Evliya Çelebi seyahatlerinin başlangıcını rüyaya bağlar: 1630 Ağustosunun 19. gecesi düşünde peygamberden “şefâat” dileyecek yerde “seyâhat diler ve zihninde büyüttüğü uzak ülke hikâyelerinin de etkisiyle yollara düşer. Artık bizlere anlatamayacağı son ve büyük yolculuğa çıkana kadar 54 yıl boyunca önce “piyâdece serseri” bütün İstanbul’u, daha sonra da “abd-i hakîr Evliyâ-yi fakîr” [değersiz kul, yoksul Evliya] olarak Osmanlı ülkesini gezer. Her ne kadar kendisine “hakîr-i pür-taksîr” [çok kusurlu, değersiz kişi] dese de bir gezgin, bir seyyâh-ı âlemdi.

Büyük bir gözlem gücüne dayanan görgü tanıklığıyla 17. yüzyıl Osmanlı toplum yaşamının her alanını; padişahından eşkiyasına toplumun her kesiminden insan manzaralarını, değme romancılara taş çıkartacak özyapı betimlemeleri, güçlü bir mizah anlayışı ve kıvrak bir anlatışla, zamanının konuşma diline sadık kalarak aktarır.

Bu on ciltlik yapıtın ilk altı cildi ilk kez eski yazıyla II. Abdülhamit döneminde, birçok bölümü sansürlenerek çıktı. 7. ve 8. ciltler yine eski yazıyla 1928′de, 9. ve 8. ciltler ise yeni yazıyla 1938′de basıldı. Eski yazı nedeniyle ulaşılmaz olan ilk sekiz cilt ise ancak Mustafa Nihat Özön’ün çabasıyla 1945′ten sonra yeni okurlarıyla buluşacaktı. Kitabın yeni basımı Mustafa Nihat Özön’ün oğlu Nijat Özön tarafından hazırlanmıştır. Ana metin, yaklaşık 600 maddelik bir terimler sözlüğü, haritalar, genişletilmiş bir zamandizini ve genel dizinle birlikte sunulmaktadır.

Seyahatname muhakkak ki Türk kültür tarihinin en temel eserlerinden biridir. 17. yüzyılın önde gelen gezginlerinden olan Evliya Çelebi’nin bu eserde, gerçekçi bir gözle izlenen olaylar, yalın ve duru, zaman zaman da fantastik bir anlatım içinde, halkın anlayacağı şekilde yazılmış, yine halkın anlayacağı deyimler bolca kullanılmıştır.

İstanbul’dan Batum’a, Bağdat’tan Sofya’ya, Avusturya’dan Hırvatistan’a, Kudüs’ten Mekke’ye kadar geniş bir coğrafyayı kapsayan seyahatname, rüyasında peygamberi görünce “Sefaat Ya Resulallah” yerine “Seyahat Ya Resulallah” diyecek kadar seyahat düşkünü olan ünlü gezginin anlatımlarını içerir.

İnsana en büyük mutluluk veren hazlardan biri muhakkak ki yeni yerleri görmek ve gezmektir. KİTAPLIK olarak Seyahatname ile hem farklı mekanlara hem de farklı bir zaman dilimine tatlı bir yolculuk yapmanızı öneriyoruz.
Bu Kitabı Alanlar Ayrıca Aşağıdaki Eserlerle de İlgilendiler: